De toekomst van geld en de monetaire systemen


Niet iedereen vindt het leuk om over geld te praten, maar belangrijk is het zeker. Het is alleen opvallend om te zien hoe weinig we er nog maar over weten. Ook blijft het moeilijk inschatten hoe het geld van de toekomst eruit gaat zien. 

In dit artikel bespreken we verschillende mogelijkheden van de toekomst van (digitaal) geld maar ook de monetaire systemen uit het verleden. Wordt het toekomstige monetaire systeem bepaald door overheden, bedrijven of gaan we het helemaal zelf regelen met decentraal digitaal geld?

The gold standard

Een bekend monetair systeem uit het verleden is de gold standard. Hierbij koos een land ervoor om de currency te verbinden aan goud. Er werd bijvoorbeeld bepaald hoeveel 1 ounce (ongeveer 28 gram) goud waard was, laten we voor het voorbeeld €500 gebruiken.

De waarde van de euro is in dit voorbeeld dus 1/500e van een ounce goud. Hierdoor is de waarde van de valuta direct verbonden aan goud. Ook was het bij dit systeem niet mogelijk om zomaar nieuwe euro’s bij te maken, want hiervoor zou je dus ook meer goud moeten hebben. 

Veel landen hebben gebruik gemaakt van dit systeem, ook Nederland. In Nederland stond de waarde van 604.8 milligram goud vastgesteld op 1 gulden. Nederland heeft dit systeem gebruikt van 1875 tot uiteindelijk 1936. 

Het Bretton Woods systeem

Het Bretton Woods systeem werd vastgesteld in 1944 en was de opvolger van de gold standard. In deze overeenkomst werd besloten om de US dollar als een wereld currency te gebruiken. 

De dollar werd hier direct gekoppeld aan het goud op een koers van 1/35e van een ounce goud. De dollar werd dus in praktijk een substituut voor goud en de dollar werd hiermee de belangrijkste valuta ter wereld. 

Destijds is gekozen voor de US dollar als gebruikte valuta omdat Amerika ongeveer driekwart van al het goud in bezit had. Geen enkel ander land kon dus hun currency direct koppelen aan goud. 

De reden voor het Bretton Woods systeem was met name de inflatie na de eerste wereldoorlog. Tijdens de oorlog braken veel landen de verbinding met de waarde van goud om snel geld bij te drukken om de oorlog te kunnen betalen. Dit resulteerde in inflatie en bracht veel landen in financiële onzekerheid. 

Met het Bretton Woods systeem kon ieder land zich weer binden aan een vorm van goud, waardoor financiële stabiliteit terug kwam in deze landen. Opvallend is dat gedurende het Bretton Woods systeem bijzonder weinig banken last hadden van een crisis.

Bankencrisis gedurende Bretton Woods
Bankencrisis gedurende Bretton Woods

Het einde van het Bretton Woods systeem

Dit systeem werd gebruikt tot uiteindelijk 1971. President Nixon van Amerika kondigde toen aan de dollar los te koppelen van de goud waarde. In de praktijk kon er dus weer ‘vrij’ dollars gedrukt worden zonder dat hiervoor het equivalent aan goud voor in de kluis ligt. 

De dollar werd vanaf dat moment nergens door gedekt en dit maakt de dollar ‘fiat geld’. Geld dat niet gedekt wordt en in principe geen waarde heeft, maar waarvan wordt aangenomen dat het een bepaalde waarde heeft.

Met het einde van het Bretton Woods systeem werd het monetaire systeem in feite een vrije markt. Er is op dit moment geen houvast wat betreft de waarde van een currency en dit kan zeker voor problemen zorgen.

De toekomst van geld

Door het afschaffen van de gold standard en het Bretton Woods systeem is de hoeveelheid geld in omloop hard toegenomen. Het grootste gedeelte van het geld dat we gebruiken bestaat alleen op de computer. Het zou met geen mogelijkheid allemaal fysiek uitgekeerd kunnen worden. 

In de praktijk betekent dit dat wanneer we met z’n allen naar de pinautomaat lopen om ons geld te pinnen we met lege handen komen te staan met alle gevolgen van dien. Dit gevaar noemen we een ‘bank run’ en wordt duidelijk zichtbaar in tijden van crisis zoals we ook gezien hebben bij de DSB bank.

Op 1 oktober kwam de oproep voor spaarders om hun geld op te nemen bij de DSB bank. In de daaropvolgende weken werd er ruim 600 miljoen euro opgenomen en 19 dagen later ging de bank failliet. Dit terwijl de spaarders alleen maar hun eigen geld op konden nemen. 

Er was duidelijk niet genoeg geld voor iedereen, terwijl alle mensen die geld opnamen wel saldo hadden. Het geld dat je als saldo leest op je bankrekening is dus in feite gebakken lucht. Mede uit onvrede over dit financiële systeem is Bitcoin ter wereld gekomen.

Al onze financiële transacties gaan tegenwoordig online en we zien dan ook een grote verschuiving van offline naar online. De verwachting is dat we over een aantal jaar niet meer met een portemonnee met euro’s rondlopen, maar alleen nog maar met een mobiele telefoon voor betalingen.

Zodra alle betalingen volledig online zullen gebeuren en ons financiële systeem hier op draait zijn er een aantal verschillende mogelijkheden. Dit hangt af van de entiteit die controle heeft over dit netwerk en wie dit ‘digitale geld’ kan produceren.

Central Bank Digital Currency (CBDC)

Een van die mogelijkheden is een digitale currency gecontroleerd door de centrale banken (CBDC). Dit zou betekenen dat het financiële systeem ook digitaal bestuurd en gecontroleerd zou worden door dezelfde partij die ook het huidige systeem controleert.

In dit geval worden een aantal dingen mogelijk die nu nog niet aan de orde zijn of in mindere mate. Zo heeft bij een cashloze samenleving een centrale bank de mogelijkheid om negatieve rente te rekenen en dit direct van je ‘bankrekening’ af te schrijven. Dit zou voor kunnen komen in een recessie om mensen te stimuleren hun geld uit te geven.

Ook wordt de mate waarin een land zijn inwoners kan observeren een stuk groter. Al het geld is digitaal en dus kan van iedereen precies in kaart gebracht worden hoeveel geld iemand bezit. Het is niet meer mogelijk om bijvoorbeeld wat geld in een oude sok onder het bed te stoppen als reserve. 

Heeft je land het beste met je voor dan is dit in principe niet zo’n probleem, maar het kan ook tegen je gebruikt worden. Een voorbeeld uit China spreekt boekdelen. Hier wordt nagenoeg iedere transactie digitaal gedaan. 

Echter bleek bij een protest tegen de regering dat iedereen toch met cash ging betalen bij het openbaar vervoer om te voorkomen dat de overheid wist dat ze deelnamen aan de protesten uit angst voor gevolgen.

Digitaal geld van bedrijven

Steeds meer bedrijven beginnen hun weg te vinden naar de financiële wereld. Niet alleen om geld te verdienen, maar ook om het nieuwe geld ‘aan te bieden’. 

Bij veel cryptocurrencies zit er een bedrijf achter de munt en het is dan ook logisch dat dit bedrijf veel invloed uit kan oefenen op de currency. Daarnaast bezit het vaak een enorme hoeveelheid van de munt zoals het geval is bij Ripple.

Je kunt wel begrijpen waarom bedrijven hun ‘valuta’ aanbieden als alternatief voor bijvoorbeeld de euro. Wordt het daadwerkelijk een veelgebruikt alternatief, dan hebben ze enorm veel macht.

Dit is waarschijnlijk ook de reden dat Zuckerberg van Facebook vorig jaar zijn eigen currency aankondigde, project Libra. Hiermee wil hij naar eigen zeggen de minderbedeelden ter wereld helpen aan een financieel systeem en wellicht is zijn intentie de waarheid. 

Mocht hij erin slagen om de hele wereld aan deze valuta te krijgen is een bijkomstigheid hiervan alleen dat hij zo ongeveer de baas is van de hele financiële wereld en de financiële data van iedereen die de currency gebruikt. Dit zijn enge taferelen.

Het gaat in dit geval niet om een specifiek bedrijf maar om welk bedrijf dan ook. De macht over een monetair systeem zou in geen geval bij een bedrijf moeten liggen als je het mij vraagt.

Decentraal geld

In bovenstaande voorbeelden zijn er bedrijven of overheden (de centrale banken) verantwoordelijk voor het monetaire systeem. Dit hoeft in theorie geen probleem te zijn, maar in de praktijk is dit vaak anders. Deze partijen zijn namelijk vatbaar voor corruptie of machtsmisbruik. De derde optie is decentraal geld, namelijk Bitcoin.

Bij decentraal geld is er geen enkele entiteit de baas over het monetaire systeem, maar wordt het in stand gehouden door de gemeenschap die eraan verbonden is. Bovendien kan niemand invloed uitoefenen op de beleid van het systeem, want bij Bitcoin is dit vastgelegd in de code. 

Zo is het niet mogelijk om geld (bitcoin) bij te drukken. Dit wordt gereguleerd door de ‘controlled supply’ zoals opgenomen in de broncode. Dit is met geen mogelijkheid aan te passen. Partijen die niet voldoen aan deze regels worden simpelweg door het algoritme geweerd van het netwerk.

Waarom decentraal geld?

Het nut van Bitcoin wordt met name duidelijk in landen zoals Venezuela waar sprake is van hyperinflatie. Het monetaire systeem waarin de inwoners van Venezuela zich bevinden is door corruptie kapot gegaan en Bitcoin biedt een mogelijkheid om geld te bewaren in een ‘neutrale’ valuta. 

Maar ook in Nederland en de rest van de westerse wereld is dit aan de orde. Je hebt eerder in dit artikel het voorbeeld van de bank run bij de DSB bank kunnen lezen. Hieruit blijkt wel dat het geld waar wij afhankelijk van zijn niet perfect is. 

Er hoeft maar iets met het monetaire systeem te gebeuren of het geld kan zelfs van ons ingevorderd worden in tijden van crisis. De mensen van cyprus kwamen hier achter gedurende de crisis in 2013. 

Ze moesten toen ongevraagd tussen de 6 en 10% van hun spaargeld inleveren om de bankencrisis te betalen. Er moest dus betaald worden aan de banken die juist verantwoordelijk zijn voor de crisis met het geld waar mensen daadwerkelijk hard voor gewerkt hebben. Is je geld dan nog wel echt je geld?

Bitcoin

Bitcoin biedt de oplossing voor iedereen die wil deelnemen aan een decentraal monetair systeem. Met iedere satoshi die je bezit verzeker je jezelf van deelname aan dit systeem en de kracht van dit netwerk wordt alleen maar groter naarmate er meer mensen aan deelnemen. Veel mensen geloven dan ook in de Bitcoin standard voor de toekomst zoals uitgelegd in dit boek.

Je hebt met Bitcoin de kracht om je financiën volledig in je eigen beheer te hebben. Geen overheid kan het zomaar van je afpakken (mits goed opgeslagen) en je hoeft er niet bang voor te zijn dat er zomaar extra van bijgedrukt wordt. 

Maximaal 21 miljoen Bitcoin zullen ooit deel uitmaken van het systeem en hier zullen we het allemaal mee moeten doen. Een volledig decentraal systeem is wellicht niet in de nabije toekomst werkelijkheid, maar het is zeker mogelijk. Geloof je in dit decentrale systeem? Dan rest alleen nog het kopen van Bitcoin.

Niemand kan zeggen hoe de toekomst eruit gaat zien. Het lijkt alleen met veel zekerheid te zeggen dat al onze financiën digitaal geregeld gaan worden. De vraag is alleen wie we toevertrouwen met deze verantwoordelijkheid en met de toekomst van geld.

crypto beginnerscursus

Kaj

Kaj is al jaren geïnteresseerd in Bitcoin en alles wat er maar mee te maken heeft. Schrijft sinds 2017 met veel plezier op CurrentCrypto.nl over de laatste nieuwtjes, de verschillende cryptocurrency, de koers verwachtingen en noem het maar op. In contact komen met Kaj? Laat een bericht achter via het contact formulier.

Recent Content