Uit kwartaalrapportages die medio november 2026 bij de Amerikaanse toezichthouder SEC werden ingediend, blijkt dat Wells Fargo de grootste bankpositie in bitcoin-ETF’s heeft opgebouwd. Ook Bank of America, JPMorgan en Citi breidden hun belang flink uit. Het laat zien dat traditionele Amerikaanse banken, voorheen terughoudend over crypto, steeds vaker blootstelling aan bitcoin opzoeken via beursgenoteerde fondsen.
Wat er is gebeurd
De zogeheten 13F-filings over het derde kwartaal, die grote institutionele beleggers in de VS verplicht per kwartaal moeten indienen, tonen aan dat Wells Fargo onder de banken de omvangrijkste positie in bitcoin-ETF’s aanhoudt. Het gaat om indirecte blootstelling via beursgenoteerde trackers zoals de iShares Bitcoin Trust, niet om bitcoin die de bank zelf op de balans bewaart.
Bank of America, JPMorgan en Citi lieten in dezelfde periode een vergelijkbare trend zien. Alle drie breidden hun posities in bitcoin-ETF’s merkbaar uit ten opzichte van het vorige kwartaal. De cijfers wijzen op een breder patroon: grote Amerikaanse financiële instellingen nemen bitcoin op als onderdeel van klantportefeuilles en eigen beleggingsmandaten, iets wat enkele jaren geleden ondenkbaar leek voor banken van dit kaliber.
Hoe het zover kwam
Sinds de goedkeuring van spot-bitcoin-ETF’s in de Verenigde Staten begin 2024 kregen institutionele partijen voor het eerst een gereguleerd, beursgenoteerd product om bitcoin aan te houden zonder zelf wallets te beheren. Banken konden daardoor relatief eenvoudig blootstelling opbouwen binnen bestaande compliance- en bewaarstructuren.
De 13F-verplichting zorgt ervoor dat dit soort posities periodiek zichtbaar wordt, ook al tonen de rapportages alleen longposities en geen volledig beeld van derivaten of klantbelangen. De aanhoudende instroom in producten als IBIT, waarover eerder al forse uitstroomperiodes werden gemeld, laat zien dat de vraag van grote spelers de koers van bitcoin-ETF’s blijft bepalen.
Wat betekent dit voor Nederlandse holders
In de Europese Unie bestaan geen spot-bitcoin-ETF’s zoals in de VS. Nederlandse beleggers die vergelijkbare blootstelling willen, grijpen doorgaans naar in Europa genoteerde ETP’s (exchange traded products), die onder andere regelgeving vallen en via AFM-toezicht op de handelsplatforms lopen.
Voor de fiscale behandeling maakt het wel verschil of bitcoin direct of via een fonds wordt aangehouden. Met de aangekondigde aanpassingen in box 3, waarover de Belastingdienst vanaf 2027 meer gegevens ontvangt, blijft het voor Nederlandse bezitters van belang om bij te houden hoe directe cryptoposities en indirecte fondsposities afzonderlijk worden belast.
Wat nog onzeker is
- 13F-filings geven geen volledig beeld: ze tonen alleen longposities in aandelen en ETF’s, geen shortposities of derivaten.
- Onduidelijk is welk deel van de posities voor eigen rekening van de banken is en welk deel namens klanten wordt aangehouden.
- De cijfers zijn een momentopname per einde kwartaal; posities kunnen daarna alweer zijn gewijzigd.
De volgende ronde 13F-rapportages, over het vierde kwartaal van 2026, moet uiterlijk medio februari 2027 bij de SEC binnen zijn. Pas dan wordt duidelijk of banken hun bitcoin-ETF-posities verder hebben uitgebreid of juist hebben afgebouwd na de recente koersschommelingen.